Het verhaal van spreker, corporate antropoloog en auteur Leontine van Hooft is - heel kort door de bocht - terug te brengen tot deze drie woorden.
Op donderdag 5 maart verzorgde Leontine de aftrap van een studietweedaagse van IKC Knotwilg. Die sessie had als doel om één gedeelde visie te ontwikkelen, het pedagogisch handelen te versterken en het sociale netwerk uit te breiden. Kernwoord tijdens dit alles: Ubuntu, een van de kernwaarden van Zonova opvang & onderwijs.
Ander democratisch model
Het verhaal van Leontine gaat over het concept van Ubuntu:
ik ben omdat wij zijn. Haar eigen onderneming vaart op deze filosofie, en ze
adviseert andere organisaties over het toepassen van dit verbindende concept dat
ze gedurende ruim twintig jaar werk op en voor het Afrikaanse continent goed
leerde begrijpen. “Ik heb daar als organisatieantropoloog de Ubuntu-traditie in
de praktijk leren kennen, voor veel landen de ruggengraat van hun samenleving.
Ik ontdekte dat het een ander democratisch model is. Heel anders dan het
westerse democratische model, dat vooral de meerderheid van stemmen en de
hardste roeper waardeert.”
“Maar”, zo vervolgt ze, “Ubuntu begint met jezelf voorstellen. Je bent namelijk een product van verschillende generaties en eigen ervaringen. Wie ben ik? Mijn periode op de basisschool heeft een grote bijdrage geleverd aan wie ik ben geworden. ‘Ik zie je’ waren voor mij in die tijd bepalende woorden. Als buitenbeentje met een complexe familiegeschiedenis werd ik gepest, maar één juf zag me echt staan. Mijn heldin”, vertelt ze de ruim vijftig collega’s van opvang en onderwijs van IKC Knotwilg.
Transitie
“Na de lagere school gaf ik mezelf een nieuwe kans en ben ik
door een rite de passage (overgangsritueel) gegaan. Ik was een compleet
ander kind op de middelbare school. De kinderen van de Knotwilg gaan op een
gegeven moment ook door die transitie. Waar staan zij op dat moment?”
“Daarom vertel ik jullie mijn verhaal: omdat jullie de kinderen ook écht zien. Maar niet alleen de kinderen, ook jullie moeten elkaar zien. Niet alleen als professional, maar als mens. We streven naar ‘I see you’ in de praktijk. Waar mensen zich gezien voelen, ontstaat verantwoordelijkheid. Ook dat is Ubuntu. Jullie willen aan de hand van Ubuntu je visie herijken. Dan moet je jezelf de volgende vragen stellen: wie zijn wij voor elkaar, wie zijn wij voor het kind en wie willen wij zijn in relatie tot de wereld? Dat laatste is een belangrijke toevoeging. ‘Ik ben omdat wij zijn en omdat de planeet is.’ Het is de planeet immers die ons allen draagt en dat geeft een zorgplicht. Ook in het hedendaagse onderwijs is zorg voor de natuur een thema.”
Met die uitleg gingen de collega’s IKC Knotwilg en Kinderopvang Knotwilg aan de slag. Met één rode draad tijdens het programma: iedereen wordt gehoord en is medeverantwoordelijk voor het resultaat.